Artykuły

Proste odpowiedzi na najczęstsze pytania o muzykę, od czytania nut po naukę piosenek ze słuchu i granie z innymi — każda kończy się ćwiczeniem.

  1. Akord, gama i tonacja — czym się różnią?

    Gama to dźwięki po kolei, akord to dźwięki naraz, a tonacja to dźwięk-dom plus gama, z której czerpie muzyka. Jak te trzy pojęcia się ze sobą łączą.

  2. Ile jest dźwięków w muzyce? Dlaczego dwanaście

    Muzyka zachodnia używa 12 dźwięków — 7 podstawowych o nazwach literowych i 5 z krzyżykiem albo bemolem — powtarzanych w każdej oktawie. Dlaczego dwanaście i co robią inne tradycje.

  3. Piosenki do nauki interwałów — interwały w górę i w dół w utworach, które znasz

    Znane utwory, których pierwsze dźwięki tworzą każdy interwał, w górę i w dół, od sekundy małej do oktawy, oraz jak używać ich do nauki interwałów.

  4. Krzyżyk czy bemol: czy Cis to ten sam dźwięk co Des?

    Krzyżyk podwyższa dźwięk o półton, a bemol obniża go o półton. Cis i Des brzmią tak samo, a to tonacja decyduje, która nazwa jest poprawna.

  5. 6/8 a 3/4 — jak je odróżnić na słuch i w nutach

    Oba metra mieszczą w takcie sześć ósemek. 3/4 grupuje je w trzy miary po dwie, a 6/8 w dwie miary po trzy, więc stukasz trzy razy albo dwa razy na takt.

  6. Tempo, rytm i puls — czym się różnią?

    Puls to równe uderzenia, do których stukasz stopą, tempo to szybkość tego pulsu, a rytm to układ długich i krótkich dźwięków granych na jego tle.

  7. Klucz wiolinowy i klucz basowy — jak czytać oba

    Klucz wiolinowy wyznacza na drugiej linii G nad środkowym C i służy do wysokich dźwięków. Klucz basowy wyznacza na czwartej linii F pod środkowym C i służy do niskich.

  8. Czym jest akord? Jak trzy dźwięki stają się jednym brzmieniem

    Akord to trzy lub więcej dźwięków brzmiących razem i słyszanych jako jedno brzmienie. Podstawowy akord, trójdźwięk, układa prymę, tercję i kwintę, na przykład C–E–G.

  9. Czym jest progresja akordów? Cztery akordy stojące za niezliczonymi piosenkami

    Progresja akordów to kolejność akordów w piosence, na przykład C–G–Am–F. Dlaczego zapisuje się je liczbami, które są najczęstsze i jak napisać własną.

  10. Dlaczego moll brzmi smutno? Akustyka, nauka i to, co pokazują badania

    Dla zachodniego ucha moll brzmi smutno głównie dlatego, że tak się nauczyło. Różnice akustyczne istnieją, ale są niewielkie, a badania nie pokazują uniwersalnego związku.

  11. Jak rozpracować melodię ze słuchu — na dowolnym instrumencie

    Najpierw ją zaśpiewaj, znajdź dom i pierwszy dźwięk, uchwyć rytm, a potem zadaj każdemu dźwiękowi dwa pytania — w którą stronę poszedł i czy był to krok, czy skok. Dlaczego melodie poruszają się głównie krokami i jak słyszenie w numerach stopni zamienia zgadywanie w krótką listę.

  12. Jak ze słuchu rozpoznać akordy piosenki

    Znajdź tonację, idź za basem, rozstrzygnij dur czy moll po tercji — i wykorzystaj to, że tonacja ma tylko siedem akordów, żeby pominąć większość zgadywania. Co robić, gdy bas nie gra prymy, i gdy akord nie należy do tonacji.

  13. Jak ze słuchu znaleźć tonację piosenki

    Znajdź dźwięk, do którego piosenka wraca jak do domu, sprawdź go z basem, zanuć go i odszukaj na dowolnym instrumencie, a potem rozstrzygnij, dur czy moll. Dlaczego ten dźwięk brzmi jak dom i jakie pułapki zwodzą ludzi — tonacje równoległe, piosenki kończące się gdzie indziej, akordy zapożyczone i tryby.

  14. Jak zacząć improwizować — na dowolnym instrumencie albo głosem

    Graj nad jednym akordem trzema dźwiękami, niech rytm wykona pracę, potem rozszerz to do pięciu dźwięków pentatoniki durowej i ląduj na dźwiękach akordu. Dlaczego każdy krok działa i jak frazy typu pytanie–odpowiedź oraz powtarzany motyw zamieniają bezładne plumkanie w muzykę.

  15. Jak nauczyć się piosenki ze słuchu — krok po kroku

    Znajdź dźwięk będący domem, potem bas i akordy, a na końcu melodię, krótka fraza po frazie, każdy dźwięk najpierw śpiewając, a dopiero potem szukając. Metoda na każdy instrument, dlaczego każdy krok działa i co ćwiczyć, gdy któryś z nich się zatnie.

  16. 10 filmów o muzyce, które warto obejrzeć — i czego uczy każdy z nich

    Dziesięć filmów o muzyce, od Dźwięków muzyki po Tár, wybranych dlatego, że każdy pokazuje coś prawdziwego o tym, jak działa muzyka — tempo, harmonię, słyszenie albo grę w zespole — razem z lekcją na tej stronie, na której możesz to przećwiczyć.

  17. Słuch absolutny a słuch względny — co daje każdy z nich

    Słuch absolutny nazywa dźwięk bez niczego, z czym można by go porównać; słuch względny słyszy, jak dźwięki mają się do siebie. Co daje każdy z nich przy strojeniu, graniu ze słuchu, śpiewie w chórze, transpozycji i improwizacji, dlaczego niemal każdy muzyk pracuje słuchem względnym i jak uczciwie sprawdzić, który z nich masz.

  18. Korzyści z grania w zespole — czego uczy cię o muzyce

    Trzymanie tempa z ludźmi zamiast z klikiem, granie jednej roli i granie mniej, żeby partie do siebie pasowały, słuchanie w trakcie grania, wiedza, gdzie jesteś w piosence, przenoszenie piosenki do tonacji wokalisty i granie dalej mimo pomyłki. Czego uczy zespół, a czego nie nauczy samotne ćwiczenie, i jak zacząć, zanim poczujesz się gotowy.

  19. Tryby greckie: jedna gama, siedem domów

    Dorycki, frygijski, lidyjski i cała reszta to nie siedem gam do wykucia na pamięć — to jeden zbiór dźwięków, w którym za dom uznaje się inny dźwięk. Jak brzmi każdy z nich i dlaczego dźwięk, od którego zaczynasz, jest tu całą historią.

  20. Czy w wieku dorosłym można wykształcić słuch absolutny?

    Niemal na pewno nie — i wcale nie tej umiejętności ci brakuje. Czym jest słuch absolutny, dlaczego obietnice treningu dla dorosłych nie wytrzymują krytyki, ile by cię kosztował, gdybyś go miał, i jaka zdolność naprawdę warta jest ćwiczenia.

  21. Do Re Mi czy C D E? Trzy sposoby nazywania tych samych dźwięków

    Nazwy literowe, solmizacja stała i niemieckie H — gdzie używa się każdego z tych systemów, dlaczego wszystkie nazywają te same dwanaście dźwięków, dlaczego żaden nie jest bardziej poprawny i jak wybrać ten, który pokazuje ci ta strona.

  22. Ile czasu zajmuje nauka teorii muzyki?

    Nie ma jednej liczby, a ten artykuł zamiast ją zmyślać tłumaczy dlaczego — co zmienia się w ciągu tygodni, miesięcy i lat oraz jakie dwa nawyki decydują o tempie.

  23. Jak czytać nuty — od czego zacząć

    Od czego zacząć naukę czytania nut — najpierw wysokość, potem rytm, jeden klucz, kilka punktów odniesienia i krótkie codzienne dawki, które zamieniają liczenie w czytanie.

  24. Dur a moll — różnica jednego dźwięku

    Cała różnica tkwi w środkowym dźwięku akordu, w jednym półtonie. Dlaczego to wystarczy, dlaczego etykietki wesoły-smutny są konwencją, a nie regułą, i jak te same dwa słowa opisują gamy oraz tonacje.

  25. Jak zapamiętać gryf, struna po strunie

    Dlaczego tabela całego gryfu nie zostaje w głowie i co zostaje — jedna struna naraz, dwie struny E, progi 5, 7 i 12 jako punkty orientacyjne oraz układ oktawowy, który wypełnia resztę.