Dźwięk prowadzący
Dźwięk prowadzący to dźwięk leżący półton poniżej toniki, siódmy stopień gamy durowej, a jego ciążenie w górę do toniki sprawia, że akord dominanty chce się rozwiązać.
Gdzie leży dźwięk prowadzący?
Półton poniżej toniki, na siódmym stopniu:
- C-dur: H, rozwiązuje się w górę do C.
- G-dur: Fis, rozwiązuje się w górę do G.
- a-moll: Gis, rozwiązuje się w górę do A.
W akordzie dominanty jest jego tercją. W C-dur dominanta to G–H–D. Dodaj septymę, a dostaniesz G7, G–H–D–F, w którym dwa dźwięki rozwiązują się naraz: H wznosi się do C, a F opada do E. Ten podwójny ruch o półton to większość tego, co słyszysz na końcu utworu.
Jak brzmi?
Zaśpiewaj gamę durową w górę, Do Re Mi Fa Sol La Ti, i zatrzymaj się na Ti. Ta potrzeba zaśpiewania jeszcze jednego dźwięku to właśnie dźwięk prowadzący. Półton to najmniejszy krok, jaki istnieje, więc ucho słyszy ten dźwięk jako już prawie w domu.
Dlaczego tonacja molowa potrzebuje Gis?
Gama molowa naturalna nie ma dźwięku prowadzącego. W a-moll jej siódmy stopień to G, cały ton poniżej A, a cały ton nie ciąży w ten sam sposób. Dlatego muzyka molowa zwykle podwyższa septymę do Gis, co zmienia dominantę z e-moll w E-dur. Ten podwyższony dźwięk to powód, dla którego istnieje gama molowa harmoniczna.
Z czym się go myli?
Z subtoniką: siódmym stopniem, gdy leży cały ton poniżej toniki, jak G w a-moll albo B pod C. To ta sama pozycja w gamie, ale bez półtonu nie ma ciążenia. Dźwiękiem prowadzącym jest tylko dźwięk leżący półton poniżej toniki.
Spróbuj: Przyciąganie dominanty odtwarza progresje bez ostatniego akordu, żebyś usłyszał, dokąd wskazuje dźwięk prowadzący, a tonacja molowa pokazuje Gis w działaniu.